‘Smullen van het broodje Nijland’

op donderdag 30 juli 2020
Wat opvalt in Berghuizen is dat de volkstuinders volop aan het oogsten zijn. Hallo Berghuizen duikt in een serietje van vijf afleveringen de moestuin in en laat de telers van rode bieten, peultjes en schorseneren vertellen over hun hobby. Aflevering 3: het Broodje Nijland.

Fons Nijland vertelt over Coloradokevers en koffieprut bij de wortels van zijn rode kool.

Fons Nijland heeft koffie meegebracht. We drinken het deze zonnige ochtend op de door het weer aangetaste houten kist met schuin deksel, waarin hij zijn tuingereedschap opbergt. Als we het hebben gehad over onze familierelatie – in de verte – steekt Fons zijn verhaal af over Coloradokevers in zijn overigens prachtig bloeiende aardappelveldje en dat het dit jaar aanvankelijk met de slabonen niet zo best wilde.

Fons (76) is een van de gedreven tuinders in het complex langs het spoor. Bovendien nog secretaris van de vereniging, die het reilen en zeilen in de moestuinen regelt. ‘Mijn slabonen’, vertelt hij, ‘heb ik al voor de vierde keer gepoot. Nu heb ik ze er eindelijk op staan. Waar het aan lag dat het niet wilde? Geen idee, soms sta je in de volkstuin voor raadselen.’ Maar soms zijn er ook oplossingen. Met de koffie in de hand lopen we langs de  gewassen in zijn tuin, die zich uitstrekt vanaf het midden van het complex tot de berm langs de weg. Hij troont me mee naar zijn veldje met rode kool. Die mogen gezien worden. Prachtig rond, de juiste kleur en omvang en straks een delicatesse uit eigen tuin op tafel bij zijn  vrouw Roos.

‘Weet je wat ik er mee doe?’ ‘Nee, geen idee’, antwoord ik. Fons kijkt wat geheimzinnig om zich heen, licht even de pet van het hoofd. ‘Ik poot de rode koolplantjes in scherp zand en strooi er koffieprut om heen. Daar heeft de koolvlieg een enorme hekel aan.’ Het lijkt het Ei van Columbus, maar hoe dan ook: het werkt.

Fons is een zeer ervaren volkstuinder met een lange loopbaan. Als jongen van veertien, vijftien stond hij al met zijn vader in de 200 m2 grote moestuin aan de Oude Ootmarsumsestraat. Later had hij volkstuinen op De Tankenberg, langs het spoor bij Vernay Europe aan de Kelvinstraat en aan de Postweg. Een jaar of vijftien tuiniert hij nu in ’t Vöggelkempke. In het seizoen werkt hij er elke dag wel  even. Op zondag is het vaak even kijken hoe alles groeit en bloeit.

In deze periode neemt hij regelmatig een bos dahlia’s mee voor Roos. Daar kun je mee thuis komen! De kleurige volle bloemen tronen hoog boven de groenten uit. Overigens: Fons haalt heel wat uit de tuin dat thuis in potjes in de kelder of de diepvriezer komt.

Ik vraag of ze elkaar in de tuin de loef wel eens afsteken? ‘Natuurlijk’, lacht Fons, ‘dat hoort bij het spel. Als ik mijn mooiste rode kool afsnijd, laat ik die wel even zien aan de mensen hier. Haha.’ We moeten nog even naar de worteltjes. Daar staan twee houten kistjes op, een soort minibankjes. Fons zet ze bovenop zijn muizenvalletjes om te voorkomen dat vogels in de klem raken. ‘Die muizen vreten de wortels aan. Ik heb er al een stuk of vijf gevangen.’

Als we alle gewassen zo’n beetje af zijn geweest vertelt Fons over dat zalige gevoel, als hij zijn  eerste nieuwe aardappelen steekt en terloops een frisse krop sla mee naar huis neemt. Vast en zeker een stukje rundvlees met lekkere jus erbij; het doet mij denken aan de tijd dat wij zelf bij huis in De Eekte een grote moestuin hadden en in de zomer volop genoten van de opbrengst van het land. Net als Fons was mijn vader er maar wat druk mee.

‘Stop’, zegt Fons, ‘kijk nog even in mijn tomatenkas.’ Ik kijk en zie hele trossen hangen. Nog niet rijp om te plukken, maar dat komt nog. Die tomaten komen straks van pas als ze thuis met familie of onderweg tijdens een fietstocht hun fameuze Broodje Nijland beleggen. Fons legt het uit: ‘Dat is een bolletje met kaas, tomaat uit eigen tuin, komkommer, ui en een sausje naar eigen smaak. Jongen, wat lekker!’

Hij gaat weer aan het werk, de snoeischaar in de hand. Want het aardappelloof is met het gunstige weer van deze zomer zo welig, dat het een beetje weggeknipt moet worden om het pad vrij te houden.

Tekst en foto: Felix Nijland.

Deel op Facebook

Nieuws automatisch ontvangen?

Volg onze Facebook pagina.